Door: Ben van der Eijk, Informatiespecialist bij Doxis.

 

LinkedIn, Hyves, Twitter, Facebook: sociale media, veel mensen zijn er mee bezig. Maar moeten we alles wat men online zet ook archiveren? Hoe groot is de invloed van nieuwe media op het informatiemanagement? Laten we ons richten op de ‘hipste’ sociale netwerksite van dit moment: Twitter. Zelf ben ik sinds eind 2009 actief. Ik volg de tweets* van vrienden, vakgenoten, BN’ers en een aantal politici. Die laatste groep heb ik in de aanloop naar de verkiezingen van 9 juni 2010 met extra interesse gevolgd.

Maxime Verhagen

Vanaf 2008 maakt demissionair minister van Buitenlandse Zaken Maxime Verhagen gebruik van Twitter. Zelfs vanuit de Tweede Kamer verstuurt hij berichtjes met zijn mobiele telefoon. Niet iedereen kan dit waarderen, zeker niet als een kamerlid aan het woord is. Met zijn ‘getweet’ bereikt Verhagen echter wel 30.000 ‘followers’.** Een politiek wapen dus. Maar wat twittert de Twitterkoning zoal?

‘Met oudste zoon in Boeing 777’

Tweets van Verhagen zijn niet bijster interessant. In 140 tekens kun je immers weinig kwijt. De minister laat vooral weten waar hij op momenten in de wereld is. Bijvoorbeeld: “Naar de Poolse ambassade om het condoleanceregister te tekenen.” Het is alsof je zijn agenda kunt inzien. Verder reageert hij op vragen en geeft hij zijn mening. Privézaken passeren ook geregeld de revue. Zo is Verhagen onlangs naar de fysio- therapeut geweest vanwege een pijnlijke rug. Zit twitterend Nederland daar op te wachten?

Sociale controle

Hoe serieus moeten we Twitter nemen? Is het slechts een handig communicatiemiddel voor politici? Ze kunnen op deze manier wel gemakkelijk in contact komen met burgers en zoals Femke Halsema zelf zegt: “Reclame maken voor je partij.” Officiële documenten worden uiteraard elders bewaard.

Twittert een politicus iets opmerkelijks, dan springt men er direct bovenop en wordt het in kranten en op nieuwssites breed uitgemeten. Zo werd Jan Kees de Jager (demissionair minister van Financiën) teruggefloten toen hij tijdens een Europese vergadering openlijk speculeerde over het omvallen van banken. Arend Jan Boekestijn (voormalig lid Tweede Kamer namens VVD) kreeg een berg kritiek over zich heen nadat hij twitterde dat hij “wel eens een spleetoog over het hoofd ziet.” Op deze wijze worden tweets met een (persoonlijke) politieke strekking dus al via andere media gearchiveerd.

Twitterarchief

Als we uitgaan van de stelling dat tweets met een inhoudelijke politieke strekking leiden tot andere publicaties die sowieso gearchiveerd worden, is het onnodig om miljarden berichten te bewaren. Toch bestaat er sinds kort een Twitterarchief. De Library of Congress, de bibliotheek van het Amerikaanse Congres, heeft alle publieke tweets vanaf maart 2006 in haar archief opgenomen. Google zorgt ervoor dat alles realtime kan worden doorzocht. Voor niet-publieke tweets heeft Twitter wellicht zelf een archief achter de hand. Het voordeel van complete archivering is natuurlijk dat men over honderd jaar een beeld heeft van de manier waarop de overheid aan het begin van de 21e eeuw communiceerde. In een artikel in de Volkskrant van 17 april jl. reageert een woordvoerder van ons Nationaal Archief geschokt: “Tweets zijn eerder persoonlijke notities of krabbeltjes op een stuk papier.” In het Nederlandse archiefbestel archiveert het Nationaal Archief met een ‘achterstand’ van 20 jaar. In de praktijk zorgen nu e-mailberichten en Word-bestanden voor kopzorgen.

Overschatten we Twitter, is het een hype en blijkt slechts een klein deel van de content op termijn archiefwaardig? Over twintig jaar weten we meer!